17 maja - narodowe swięto Norwegii

17 maja 2007

Mało gdzie święto narodowe obchodzi się tak radośnie jak w Norwegii. 17. maja Norwedzy tłumnie wylegają na ulice, świętując rocznicę przyjęcia przez Norwegię konstytucji w 1814 roku. Zamiast znanej z innych państw uroczystej pompy tego dnia w Norwegii panuje atmosfera zabawy.

Obchody święta narodowego w różnych miejscach przebiegają nieco odmiennie, ale łączy je zazwyczaj przynajmniej jedna wspólna cecha, mianowicie jest to najradośniejszy dzień w roku dla większości norweskich dzieci. Obowiązkowo muszą się odbyć dziecięce pochody, składające się z odświętnie ubranych maluchów, dzierżących miniatury norweskich flag i maszerujących przy dźwiękach szkolnych orkiestr. Największa z takich parad odbywa się w Oslo. Specjalnie na nią do centrum miasta co roku przybywa nawet 100 tys. osób.

W Polsce trudno wyobrazić sobie taki pochód, bo nieuchronnie kojarzy się on nam z odgórnie narzuconą radością podczas majowych obchodów Święta Pracy. Norwedzy nie mają jednak takich obciążeń i 17 maja jest dla nich okazją do przypomnienia o jednym z najważniejszych wydarzeń w nowożytnej historii kraju.

Kolorowe pochody przechodzą przez centra miast, miasteczek i wsi, a towarzyszą im przechodnie i rodzice z kamerami i aparatami fotograficznymi. Pod koniec każdego pochodu odśpiewuje się hymn państwowy "Ja, vi elsker dette landet" i hymn rodziny królewskiej "Kongesangen". Potem następują całodzienne zabawy i zajęcia na świeżym powietrzu, urozmaicane kiełbaskami na gorąco i lodami w dużej ilości.

Strój
Z roku na rok coraz więcej osób wkłada także strój ludowy (norw. „bunad”), wyglądający inaczej w każdym regionie. Tutaj także widać różnicę w stosunku do Polski, gdzie stroje ludowe nosi już tylko starsze pokolenie. W Norwegii bogato zdobiony bunad jest natomiast prawdziwym powodem do dumy i zarazem oznaką statusu społecznego ponieważ jego cena przekracza nierzadko 10.000 zł.

Na stronie http://www.husfliden.no znaleźć można wzory bunadów z poszczególnych regionów oraz adresy sklepów

Jedzenie
W maju wiosna jest w prawdziwym rozkwicie, a święto jest znakomitą okazją do wspólnego posiłku. W wielu szkołach przed pochodem dla dzieci organizowane są uroczyste śniadania. Po południu uczestnicy imprez towarzyszących świętu zbierają się przy grilach, gdzie podawane są ryby, różne rodzaje mięsa, kiełbaski i tradycyjna kasza ze śmietaną. Obowiązkowo je się także deser. Dzieci jak na całym świecie wybierają raczej popularne hot-dogi i oczywiście lody.

Obchody święta „russ”
Dzień 17. maja jest również dniem, gdy uczniowie obchodzą zakończenie 13. letniej edukacji szkolnej (nawet pomimo faktu, że muszą jeszcze zdać egzaminy końcowe). Świętowanie trwa praktycznie od początku maja, a swoją kulminację ma właśnie w narodowe święto. Przyszli studenci jeżdżą tego dnia grupami po mieście we własnoręcznie udekorowanych autobusach wyposażonych w głośniki i bawią się przy dźwiękach muzyki. Mają także własną paradę pod pałacem królewskim, przechodzącą po paradzie dziecięcej. Wielowiekowy zwyczaj pozwala im w tym czasie na znacznie więcej swobody, urządzają więc imprezy i bawią się na ulicach świętując do późnego wieczora, a nawet do rana.

Fantazja młodych sięga czasem tak daleko, że straż miejska musi ich temperować, ale zwyczaj jest zwyczajem i tego dnia siłą rzeczy obowiązuje taryfa ulgowa.
Wyrozumiałość władz szkolnych poszła tak daleko, że przesunięto termin egzaminów końcowych, gdyż młodzież bawi się coraz bardziej "intensywnie" i wielu uczniów nie było w stanie skupić na egzaminie w dzień po zabawie.

Oficjalna strona russ http://www.russen.no
Więcej o historii russ http://en.wikipedia.org/wiki/Russ

17. maja poza granicami Norwegii
Wielu Norwegów i osób pochodzenia norweskiego, mieszkających za granicą także obchodzi Święto 17. Maja. W kaplicach przy Domach Marynarzy, w ambasadach, stowarzyszeniach studentów i in. norweskich instytucjach organizowane są pochody, przypominające parady w Norwegii.

Historia
Norwegia przyjęła swą konstytucję w 1814 roku i to właśnie rocznicę tego wydarzenia obchodzi się 17. maja. Norweski Parlament, Storting, zorganizował pierwsze obchody 17. maja w 1836 r. i od tego czasu ten dzień uważany jest za Narodowe Święto. Pierwsze dziecięce pochody odbyły się w 1870 r. Od 1906 r. Rodzina Królewska zbiera się na balkonie Pałacu Królewskiego w Oslo, aby pozdrawiać uczestników pochodu.

Autor:
Konrad "Joachimson" Konieczny, na podstawie materiałów Norweskiego Ministerstwa Spraw Zagranicznych