W gościnie u Samów - Stopem po Norwegii

Ekscytująca jest podróż trasą E-39, drogą pełną mostów i promowych przepraw, wijącą się wzdłuż oceanicznego wybrzeża. Dla hitchhikera prawdziwym wyzwaniem są skandynawskie dystanse. Stojąc przed drogowskazem w Lindesnes, na którym pokazano odległość do Kirkenes - 2822,3 km - czujemy się jak pod Mount Everestem.

Wbrew obiegowym opiniom Skandynawowie są ludźmi życzliwymi. Trzeba tylko zyskać ich zaufanie. Najlepiej nawiązywać kontakt na stacjach benzynowych i większych parkingach. Chwytliwe tematy to pogoda, ekologia, wędkarstwo, sport, wszechobecna drożyzna i nieszkodliwe dowcipy o Szwedach - w Norwegii, a o Norwegach - w Szwecji.

Przed chwilą wysiedliśmy w centrum niewielkiego Elverum z samochodu emerytów jadących do syna gdzieś pod Kongsvinger i szukamy kawy na stacji benzynowej. Od przedwczoraj jesteśmy w drodze. Deszcz zaczął padać zaraz po zejściu na ląd w szwedzkiej Karlskronie. Potem trochę trwało, zanim złapaliśmy coś na północ i dopiero milę przed Uddevalla zrobiło się pogodnie. Węgierski tir wysadził nas koło jachtowej mariny, ledwo zdążyliśmy na folkowy koncert, a potem była noc w namiocie, ślamazarna droga do Oslo i następne deszcze. Dobre choć to, że nocowaliśmy u znajomych globtroterów Karin i Trygve na przedmieściach Hamar.

Nie wszystko nam wyschło w wilgotnym klimacie norweskiej prowincji. Zresztą w tym kraju trudno znaleźć coś suchego. Przecież właśnie dla wszechobecnej wilgoci ciągną tam wędkarze, wielbiciele fiordów, amatorzy spacerów po lodowcu, maniacy kanuingu i podglądacze wodnego ptactwa. Nie przypadkiem w Bergen, gdzie pada ponoć 280 dni w roku, ustanowiono Święto Deszczu, nie bez powodu prognoza pogody cieszy się wysokim wskaźnikiem oglądalności, a parasolki nosi się na okrągło.

Kawa dobrze nam zrobiła. Popołudnie zapowiada się wyjątkowo pogodnie. Do Parku Narodowego Gutulia zostały dwie godziny jazdy, zaczynamy zerkać na samochody. Wreszcie go mamy - zatankował, odstawił auto w cień i poszedł na kawę. Jak go namierzyliśmy? Jego terenowe subaru pojawiło się od strony Stange, tablice miało z Hedmark, a na logo firmy był napis "Elga". A w Elga kończy się droga, dalej można płynąć promem do Sorvika, a potem już tylko pieszo i z plecakiem, bo trzeba mieć ze sobą wszystko. Wielu powie, że tam nic właściwie nie ma. Po co oglądać dziwne karelskie psy, bać się wilków, słuchać bzyczenia moskitów. Ale my już tam byliśmy i dobrze wiemy, dlaczego znowu ciągnie nas do Gutulia.

Więc wiezie nas teraz Morten, restaurator z Elga. Mijamy Trysil, Jordet, za Drevsjo/ zmienia się krajobraz, a za następnym skrzyżowaniem Samowie sprzedają lapońskie pamiątki. Jedno z mijanych jezior ma kilkaset ha powierzchni, głębia sięga miejscami 40 m, a lodowa tafla czasem trzyma 170 dni w roku. Jadąc kilkanaście minut wzdłuż jego brzegów, słuchamy opowieści Mortena o przypadku, jaki przydarzył mu się ostatniej wiosny podczas podlodowego wędkowania. Mróz -24 stopnie C, silny wiatr od wschodu i żywej duszy na jeziorze. Wiercąc otwory, miał dziwne przeczucia, bo lód w różnych miejscach różnił się grubością. Stało się - w sekundę znalazł się pod lodem. Rozpaczliwie pracując nogami i rękami, utrzymywał się na powierzchni i wygospodarowywał ułamki sekund, by wyrzucać na taflę większe kawałki lodu, najpierw tuż obok dziury, a natychmiast potem nieco dalej i dalej. Odłamki przymarzając do tafli, stworzyły swoistą ścieżkę życia, która po niespełna trzech minutach pozwoliła mu nie dać się pochować żywcem.

Trzydniowa przerwa w autostopie to sporo, ale jak tu nie zatrzymać się w takim mateczniku! Założona 40 lat temu Gutulia to najmniejszy park narodowy Norwegii. Na niespełna 20 km kw. możemy obcować z prawdziwie dziewiczym lasem, gdzie świerki niedawno obchodziły 300. urodziny, a sosny są o ponad 200 lat starsze. Zaledwie 3 km na wschód od lokalnej drogi nr 654, w samym środku Parku, trafiamy na kilka maleńkich zabudowań pamiętających początki farmerstwa górskiego (ok. 1740 r.) kwitnącego na tych terenach aż do połowy ubiegłego stulecia. Setery (rodzaj naszych bacówek) wyposażone są w prycze, paleniska i sprzęty kuchenne, a co najważniejsze można się w nich za darmo przenocować. W Gutulia fotografujemy, obserwujemy ptaki (pardwy, głuszce, sójki złowrogie, rybołowy, czaple siwe) i robimy mały rejs po jeziorze łodzią pożyczoną od strażnika leśnego. Znajdujemy ślady rosomaka, wilka i reniferów, a część naszej wędrówki wiedzie tropami łosia, który kilka minut wcześniej musiał przechadzać się po dzikiej plaży. Jeden z wieczorów spędzamy w gronie młodych dendrologów z Uniwersytetu w Lund, którzy badają tu drzewa iglaste i zbierają nasiona dla uczelnianego laboratorium.

Do Trondheim wybieramy trasę drogami lokalnymi, bo chcemy zatrzymać się w Ro/ros. Z Isterfossen do Tolga wiezie nas pracownica piekarni, która rozwożąc wienerbrod, codziennie pokonuje ponad 300 km. Zatrzymuje się co kilkanaście minut, zaopatrując przydrożne kafejki i stacje paliw w najpopularniejsze w Norwegii słodkie bułki - płaskie, okrągłe, z napoleonkowym nadzieniem i lukrem.

Obserwujemy jej pracę, a przy okazji norweską prowincję: duże głazy przydrożne z nazwiskiem farmera, którego włości oddalone są czasem parę kilometrów od drogi, skrzynki pocztowe wiszące na drewnianej konstrukcji przykrytej daszkiem porośniętym mchem, dwie kobiety z plecakami wędrujące poboczem drogi z kijkami podobnymi do narciarskich.

Przed jednym z kempingów tablica z napisem: "Właściciele psów! Można spodziewać się ataku kota!". Idąc na kawę do kempingowej kafeterii, sami niepewnie rozglądamy się dookoła.

Z Tolga zabrał nas czeski autokar wycieczkowy jadący nad fiordy. Wysiedliśmy przed mostem na Glommie (najdłuższa rzeka Norwegii), na przedmieściu Ro/ros. Tu przez kilka godzin zwiedzaliśmy starą kopalnię miedzi, starówkę i kościół parafii górniczej (http://www.rorosinfo.com).

Zabytki te od 1980 r. figurują na liście UNESCO, a drewniane budynki miasteczka są ciągłym obiektem badań nad metodami konserwacji budulca.

Nagła zmiana pogody (temperatura nieco powyżej zera) w prowincji So/r-Tro/ndelag krzyżuje nam plany - nocleg w kwaterze prywatnej: 300 koron od osoby. Nazajutrz jednak wita nas ciepłe Trondheim (http://www.trondheim.no)

- to wpływ prądu zatokowego, który po pokonaniu Atlantyku dociera do zachodnich wybrzeży Skandynawii i sprawia, że nawet port w Narviku nigdy nie zamarza. Po zwiedzeniu gotyckich zabytków miasta, portu, stoczni i bazaru rybnego planujemy dalszą podróż do Kirkenes.

Tekst: Wiesław Karliński

Opublikowano za zgodą autora. Wszelkie prawa zastrzeżone.

zobacz także:

nowsze artykuły:

Komentarze